Mide Kanseri
Mide dokusundan gelişen kanserlere mide kanseri denir. Mide ile yemek borusu arasında kardiya denilen bölümden mide çıkışı olan antruma kadar olan tüm mide bölgelerinden kaynaklanabilir.
Mide kanseri risk faktörleri nelerdir?
Mide kanseri erkeklerde daha sıktır. Erkek cinsiyet riski arttırmaktadır. İlerleyen yaş, mide enfeksiyonu, midede uzun süreli iltihap, şişmanlık, beslenme özellikleri, ailesel mide kanseri sendromu olan aileden olmak, alkol, geçmişte mide ülseri operasyonu geçirmiş olmak, ailesel mide barsak kanseri sendromu gibi sendromu olan aileden olmak, kömür maden işçisi olmak başlıca diğer risk faktörleridir. Özellikle sebze ve meyveden fakir beslenme, konserve tüketimi, tuzlanmış gıda tüketimi, tütsülenmiş deniz ürünleri mide kanserini çok artırır. Çin, Japonya, Kore gibi doğu ve uzak doğu Asya ülkelerinde bu ürünlerin sıklıkla tüketimi nedeni ile mide kanseri en sık görülen kanserlerdendir.
Mide kanseri belirtileri nelerdir?
Mide ağrısı, midede yanma, hazımsızlık, yutma güçlüğü, bulantı, kusma, iştahsızlık, erken doyma, kilo kaybı, büyük abdest renginin siyahlaşması, kusmuk içeriğinde kan olması en sık görülen şikayetlerdir. Halsizlik, yorgunluk, karın şişliği, sarılık gibi şikayetlere de neden olabilir.
Mide kanseri tanısı nasıl konulur? Hangi tetkikler yapılmalıdır?
Hastalar genellikle geçmeyen mide şikayetleri ile doktora başvurur. Ancak sık olmayarak midedeki kanserin neden olduğu kan kaybına bağlı gelişen anemi halsizlik takatsizlik hastaları doktora getirir. Hastanın tıbbi öyküsü alınır, muayene edilir ve mide kanserinden şüphe edilmesi durumunda tetkikler başlar. Mutlaka kan sayımı yapılmalıdır. Endoskop kullanılarak yemek borusu, mide, oniki parmak barsağı incelenmesine üst gis endoskopisi veya daha yaygın gastroskopi denir. Tümör bu yöntemle kamera yardımı ile doğrudan görülmüş olur ve doğrudan yine biyopsi alınır. Histopatolojik değerlendirme sonunda mide kanseri tanısı konulur.
Mide kanserinde evreleme nasıl yapılır?
Mide kanseri tedavisi belirlenmeden önce evreleme yapılmalıdır. Mide duvarını aşıp aşmadığı, komşu organlarla ilişkisi, lenf bezlerine yayılımı, karın zarını tutulumu uzak organ ve dokulara yayılımı incelenir. Kanser mideye komşu olmayan organ ve dokulara yayılmadı ise erken evre hastalık söz konusudur. Uzak organ ve dokulara sıçradı ise ileri evre hastalık denilir. Evrelemede göğüs kafesi ve batının incelendiği toraks ve batın BT veya Pet CT kullanılır. Bazı hastalarda karın zarı tutulumu veya çevre organlarla ilişkinin daha net ortaya konulabilmesi için laporoskopi gerekebilir. Laporoskopi, karın cildinden açılan deliklerden kamera ile girilerek içerinin direkt bakı ile incelenmesidir. Bu yöntem aynı zamanda şüpheli alanlardan doğrudan biyopsi alınması veya sıvı çekilmesini sağlar. Endoskopik ultrasnografi de yine evrlemede kullanılan diğer görüntüleme yöntemidir.
Mide kanser tedavisi
Erken evre mide kanserinde temel tedavi cerrahidir. Ancak son yapılan çalışmalar erken evrelerde bile ameliyat öncesi yapılan kemoterapilerin önemini vurgulamıştır. Hasta ameliyat öncesi mutlaka onkologlar ile beraber değerlendirilmelidir. Hemen çoğu hastada ameliyat ile kanserli bölge tamamen çıkarılsa da mikroskobik hastalığın yok edilmesi amacı ile adjuvan tedavilere ihtiyaç duyulur. Tümörün tam çıkarılamadığı veya lenf bezi tutulumu olması gibi durumlarda radyoterapi cerrahi sonrası uygulanmalıdır. Seçilmiş olgularda ameliyat öncesi radyoterapi gerekir.
İleri evre mide kanseri tedavisine başlanılmadan HER2, MSI, gibi moleküler testler standart olarak istenmelidir. İleri evrede temel tedaviler kemoterapidir. Ancak moleküler testler, kanserin bazı akıllı ilaçlar için duyarlı olduğunu göstermesi durumunda tedaviye akıllı ilaçlar eklenir. Diğer taraftan MSI-H olan hastalarda immünoterapi önemli tedavi seçeneği olarak karşımıza çıkar.
İleri evre kanserlerde tedavi hastalık iyi gittiği sürece devam eder. Tümör verilen tedaviye rağmen büyüyor veya yeni yerlere sıçrıyor ise tedavi değiştirilir. Tedavi tümörü kontrol ettiği halde tedaviye bağlı yan etkiler çok ise yine tedaviye ara verilebilir, tedavi kesilebilir veya değiştirilebilir.
Mide kanserli hastaların çoğunda beslenme problemleri mevcuttur, mutlaka diyetisyen, beslenme uzmanı tarafından başlangıçta ve daha sonra belirli periyodlar ile takip edilmelidir.